Home >> Magazine >> Madhurima
Change Magazine
 

Go to Page << Previous12345678Next >>

 
Epaper
 
 
ताेंड अािणहात पुसण्याच्या कामी येणाऱ्या साध्या वीतभर रुमालाची िकंमत ती काय? काम झाले की खिशात नाही तर बॅगेत; पण तसे नाही हं. अाैरंगाबादमधील रुमालाचा धागा मात्र भारतीय कलासंस्कृतीची नाळ जाेडत सातासमुद्रापार गेलाय. वारली, मधुबनी, पटाेला, अजिंठा, वेरूळ या भारतीय संस्कृतीच्या बलस्थानांना रुमालावर साकारून थेट अांतरराष्ट्रीय बाजारपेठ काबीज करण्याचा ध्यास िसव्हिल इंिजनिअर अनुजा देशपांडे यांनी घेतला अाहे. त्यातही मराठवाड्यातील त्या एकमेव टेक्सटाइल प्राेसेसर महिला उद्याेजक अाहेत हे विशेष.   पैठणीचा वारसा लाभलेल्या मराठवाड्यात रुमाल उत्पादनाचा व्यवसाय सुरू करायचे म्हणजे तसे हास्यास्पदच. अनुजा देशपांडे यांनी व्यवसायाची मुहूर्तमेढ राेवली तेव्हाही असेच काहीसे झाले. अशा प्रकारे व्यवसाय कराल तर रस्त्यावर याल, अशा टीकािटपण्णीदेखील सहन कराव्या लागल्या. अाता तेही बराेबर अाहे म्हणा, बाजारात जर वीस-पंचवीस रुपयांत जर डझनभर रुमाल िमळत असतील तर हे रुमाल घेणार काेण? लग्न समारंभ, िरसेप्शनसाठी पार्क अॅव्हेन्यू, िसग्नेचर ब्रँडचे पांढरे झक्क महागडे रुमाल वापरले की झाले. त्यामुळेच रुमाल खरेदी करताना कापडाचा पाेत, धागे, रंग, दर्जा या गाेष्टी ग्राहक कधीच विचारात घेत नहीत; पण जबरदस्त िक्रएटिव्हिटी असलेल्या देशपांडे यांच्या ‘ईश्वरी टेक्सटाइल्सचे रुमाल येथेच हटके ठरतात.   अनुजा देशपांडे अािण त्यांचे पती िनतीन देशपांडे दाेघेही मूळचे लातूरचे. अनुजा िसव्हिल इंजिनिअर, तर िनतीन यांनी टेक्सटाइल िडझाइन अािण प्रिंिटंग शाखेचे पदवीधारक. एका नामांिकत टेक्सटाइल कंपनीतील नाेकरीच्या िनमित्ताने दाेघांना १९८८ मध्ये गुजरातला स्थलांतरित व्हावे लागले. नुसती नाेकरी करून जीवनातील स्वप्न साकार हाेणार नाहीत हे दाेघांनाही वाटत हाेते. नाेकरीची दहा वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर स्वत:चा व्यवसाय सुरू करण्याच्या उद्देशाने ते पुन्हा लातूरला येऊन टेक्सटाइल युिनट सुरू करण्याचा प्रयत्न केला. जवळच्या पुंजीतून एमअायडीसीमध्ये प्लाॅट घेतला; पण बँकेकडून कर्ज उपलब्ध हाेऊ शकल्याने व्यवसाय सुरू करणे त्या वेळी तरी स्वप्न ठरले. माझ्या पतीची नाेकरीही गेली हाेती, त्यामुळे िनर्णय चुकला की काय? असे वाटू लागले अनुजा देशपांडे अापल्या व्यावसाियक वाटचालीची कहाणी सांगत हाेत्या.   मराठी माणसाला व्यवसाय जमणार नाही, त्याने नाेकरीच करावी, अशी टीकाही झाली; पण ती मी स्वीकारली. कारण माझ्यासाठी ती याेग्य वेळ नव्हती. पाेटापाण्यासाठी काही तरी करणे भाग हाेते. त्यामुळे मी सार्वजनिक बांधकाम खात्यात २००५ ते २०१२ पर्यंत सब काँट्रॅक्टर म्हणून नंतर सल्लागार म्हणून काम केले. थाेडेसे िस्थरावल्याची जाणीव झाल्यावर पुन्हा व्यवसायाचे मूळ स्वप्न खुणवायला लागले; पण काेणता व्यवसाय करायचा हे सुचत नव्हते. सुरुवातीला दहा बाय बाराच्या खाेलीत राजकीय पक्षांचे झेंडे, बॅनर्स बनवण्याची कामे केली. पीडब्ल्यूडीच्या कामातून िमळालेले अािण या व्यवसायातील पैसे असे िमळून लाखभर रुपयांचा िनधी गाेळा झाला. तरीही नेमके व्यवसायासाठी काेणते उत्पादन िनवडावे हे सुचत नव्हते. अाजकाल प्रत्येकाला ब्रँडेड लागते; पण बऱ्याचदा ब्रँडेडच्या नावाखाली सामान्यांच्या िखशाला चाट बसेल अशीच उत्पादने विकली जातात.